از صفر تا صد مانیتورینگ شبکه

تسلط بر تحلیل ترافیک با ManageEngine NetFlow Analyzer

راهنمای جامع برای مدیران شبکه: کشف کنید که چگونه می‌توانید پهنای باند را مدیریت کنید، گلوگاه‌های شبکه را بیابید و امنیت زیرساخت خود را با تحلیل جریان ترافیک (Flow) تضمین کنید.

سطح ۱: مانیتورینگ شبکه چیست؟

مانیتورینگ شبکه به معنای پایش مداوم تجهیزات شبکه (مانند روترها، سوییچ‌ها، فایروال‌ها و سرورها) برای اطمینان از در دسترس بودن و عملکرد صحیح آن‌ها است.

به‌طور کلی دو روش اصلی برای مانیتورینگ وجود دارد:

  • مبتنی بر SNMP (سنتی): فقط به شما می‌گوید یک پورت چقدر پهنای باند مصرف می‌کند (مثلاً پورت ۱ در حال مصرف ۵۰ مگابیت است)، اما نمی‌گوید این مصرف مربوط به چه کسی یا چه برنامه‌ای است!
  • مبتنی بر Flow (مدرن): دقیقاً به شما نشان می‌دهد که چه کسی (IP)، با چه کسی، از طریق چه پورتی و با چه پروتکلی در حال برقراری ارتباط است. اینجاست که ابزارهایی مثل NetFlow Analyzer وارد عمل می‌شوند.
Network Core
SW-CORE-01
FW-EDGE-01

سطح ۲: درک فناوری NetFlow

پروتکل NetFlow در ابتدا توسط شرکت سیسکو معرفی شد تا ترافیک عبوری از روترها را در قالب "جریان" یا Flow دسته‌بندی و ارسال کند.

جریان (Flow) چیست؟

یک جریان (Flow)، مجموعه‌ای یک‌طرفه از بسته‌های شبکه (Packets) است که دارای ویژگی‌های مشترک هستند، مانند: IP مبدا، IP مقصد، پورت مبدا، پورت مقصد و نوع پروتکل.

تولید کننده (Exporter)

تجهیزاتی مانند روترها و فایروال‌ها هستند که ترافیک عبوری را مشاهده می‌کنند، اطلاعات Flow را استخراج کرده و آن‌ها را به سمت یک سرور مرکزی بسته‌بندی و ارسال (Export) می‌کنند.

کالکتور و آنالایزر

نرم‌افزاری است (مانند ManageEngine NetFlow Analyzer) که این داده‌های خام را دریافت (Collect) کرده، پردازش می‌کند و در قالب نمودارها و گزارش‌های قابل فهم به مدیر شبکه نمایش می‌دهد (Analyze).

نکته مهم: پروتکل‌های مشابه

اگرچه NetFlow متعلق به سیسکو است، اما برندهای دیگر نیز نسخه‌های مشابه خود را دارند. به عنوان مثال: sFlow (اچ‌پی و بروکید)، J-Flow (جونیپر)، NetStream (هواوی) و IPFIX (استاندارد جهانی که به عنوان NetFlow v10 نیز شناخته می‌شود). نرم‌افزار ManageEngine از تمامی این فرمت‌ها پشتیبانی می‌کند.

ManageEngine NetFlow Analyzer چیست؟

نرم‌افزار ManageEngine NetFlow Analyzer یک ابزار یکپارچه تحلیل ترافیک مبتنی بر Flow است. این نرم‌افزار به صورت Real-time مانیتورینگ پهنای باند را انجام می‌دهد و به شما پاسخ سه سوال اساسی شبکه را می‌دهد: "چه کسی"، "چه چیزی" و "کجا" در حال مصرف پهنای باند است.

پایش لحظه‌ای (Real-time)

مشاهده زنده ترافیک شبکه با رزولوشن تا ۱ دقیقه برای کشف فوری مشکلات.

تشخیص کاربران پرمصرف

شناسایی سریع IP ها یا برنامه‌هایی که باعث کندی شبکه یا اشغال لینک‌ها شده‌اند (Top Talkers).

گزارش‌گیری تاریخی

ذخیره‌سازی اطلاعات برای ماه‌ها جهت پیش‌بینی ظرفیت شبکه (Capacity Planning) در آینده.

حسابداری و صورت‌حساب

ایجاد صورت‌حساب بر اساس مصرف حجم دیتای هر دپارتمان یا مشتری (Billing).

سطح ۳: ویژگی‌های پیشرفته (Advanced)

قدرت واقعی این ابزار فراتر از مانیتورینگ ساده پهنای باند است. بیایید با امکانات پیشرفته آن در سطح Enterprise آشنا شویم.

تحلیل امنیت و تشخیص ناهنجاری (ASAM)

ماژول Advanced Security Analytics (ASAM) با استفاده از الگوریتم‌های Continuous Stream Mining، شبکه را برای یافتن ناهنجاری‌های رفتاری پایش می‌کند.

  • تشخیص حملات DDoS و Port Scan.
  • شناسایی ترافیک‌های غیرعادی ناشی از بدافزارها و Botnet ها.
  • دسته‌بندی ناهنجاری‌ها بر اساس Suspect Flows.
مانیتورینگ امنیتی (ASAM) هشدار: ترافیک مشکوک
حمله DDoS

پایش لایه ۷ و برنامه‌ها (NBAR)

تکنولوژی Network Based Application Recognition (NBAR) که توسط سیسکو ارائه شده، به NetFlow Analyzer اجازه می‌دهد برنامه‌های وب و لایه ۷ را حتی اگر از پورت‌های دینامیک (Dynamic Ports) استفاده می‌کنند، شناسایی کند.

به عنوان مثال، می‌تواند ترافیک YouTube را از ترافیک مرور وب سایت‌های معمولی تفکیک کند، حتی اگر هر دو روی پورت 443 (HTTPS) باشند.

تفکیک ترافیک برنامه‌ها (L7)
YouTube45%
HTTP/Web30%
BitTorrent15%
سایر10%

مانیتورینگ QoS و WLC

CBQoS: آیا سیاست‌های کیفیت خدمات (QoS) که روی روتر خود نوشته‌اید به درستی کار می‌کنند؟ این ابزار نشان می‌دهد قبل و بعد از اعمال Policy، چقدر ترافیک Drop شده است.

WLC Monitoring: کنترلرهای شبکه بی‌سیم (Wireless LAN Controllers) را مستقیماً مانیتور کنید تا متوجه شوید کدام Access Point یا کدام کاربر موبایل بیشترین ترافیک وای‌فای را مصرف می‌کند.

داشبورد QoS و شبکه‌های بی‌سیم
۹۸٪
ترافیک مجاز (QoS Pass)
۲٪
بسته‌های حذفی (Drops)
AP-Floor-1 (مدیریت)
بیشترین مصرف وای‌فای
1.2 GB/s

نحوه راه‌اندازی در عمل (کاربردی)

راه‌اندازی سیستم مبتنی بر NetFlow برخلاف SNMP نیازی به نصب Agent روی کلاینت‌ها ندارد. شما فقط باید روتر/سوییچ مرکزی خود را پیکربندی کنید تا کپی اطلاعات ترافیک را به سرور ManageEngine بفرستد.

۱

نصب سرور ManageEngine

نرم‌افزار را دانلود کرده و روی یک سرور ویندوزی یا لینوکسی نصب کنید. به طور پیش‌فرض، سرور NetFlow روی پورت 9996 (UDP) منتظر دریافت بسته‌های Flow می‌ماند.

۲

پیکربندی روتر (مثال: Cisco IOS)

باید وارد محیط CLI روتر شده و دستورات زیر را برای ارسال ترافیک وارد کنید. در اینجا فرض می‌کنیم IP سرور شما 192.168.1.100 است.

Router(config)# interface GigabitEthernet0/0
Router(config-if)# ip flow ingress
Router(config-if)# ip flow egress
Router(config-if)# exit
Router(config)# ip flow-export destination 192.168.1.100 9996
Router(config)# ip flow-export version 9
۳

مشاهده در داشبورد

پس از چند دقیقه، به محض اینکه روتر شروع به ارسال بسته‌ها کند، روتر به‌صورت خودکار در داشبورد نرم‌افزار (در مرورگر وب) ظاهر شده و نمودارها شروع به ترسیم شدن می‌کنند.